Agnieszka Działa, 2012-02-07 Dąbrowa Górnicza Awans zawodowy, Artykuły
Rodzic w obliczu problemów emocjonalnych dziecka. Granice w wychowaniu dzieci.
Rodzic w obliczu problemów emocjonalnych dziecka.
Granice w wychowaniu dzieci.
Dzieci potrzebują granic, bo one im zapewniają poczucie bezpieczeństwa. Zbyt dużo
odpowiedzialności dla dziecka w podejmowaniu decyzji, gdzie brak mu doświadczenia
powoduje, że dziecko nie udźwignie tej odpowiedzialności. Równowaga między miłością,
ciepłymi relacjami, akceptacją a stawianiem dziecku granic daje poczucie oparcia w jasnych
zasadach i w rodzicach. Dzieci testują rodziców, bo chcą granic – robią się niegrzeczne,
agresywne, buntownicze. Wówczas rodzice mają mówić, co im się nie podoba, co ich złości
w zachowaniu dzieci. „ nie zgadzam się na takie zachowanie, chociaż mi na tobie i kontaktach
z tobą zależy.” Można czegoś zakazać, nie zgodzić się na coś i jednocześnie nie zrywać
kontaktu z dzieckiem.
Przejęcie władzy przez dziecko to zerwanie bezpiecznego i rozwojowego
dla dziecka i rodziców kontaktu. Powoduje to braki u dziecka w umiejętnościach w
nawiązywaniu kontaktów z rówieśnikami – umiejętności negocjacji, rywalizacji, ustępowania,
spontaniczności, zadowolenia z siebie. W dorosłym życiu powoduje trudności z tworzeniem
związków partnerskich. Dzieci takie mają poczucie mniejszej wartości, niepewności, są
samotne i bez wsparcia.
Należy pamiętać, że ciągłe, sztuczne chwalenie powoduje, że dzieci stają się nieufne wobec
komunikatów. Sprawdzają je za pomocą bycia niegrzecznym. „Dlaczego mówisz, że świetnie
mi idzie w sporcie, gdy wszyscy mówią co innego?” „Jasiu nie bij wujka, bo się spocisz.”
Dziecko wtedy nie wie jak się zachować w sytuacjach trudnych oraz ma kłopoty z poczuciem
własnej wartości. Oczywiście dziecko także potrzebuje pochwał, ale adekwatnych,
prawdziwych.
Zdecydowanie sukces w wychowaniu zapewnia autentyczność i spontaniczność,
czytelność emocjonalna dla dziecka, nazywanie rzeczy po imieniu. Porażką nazywać porażkę,
ale nie zostawiać dziecka samego z tą porażką. „Nie udało się, ale możemy ustalić plan,
żeby następnym razem było lepiej.” Dziecko ma być ważne także wtedy, gdy spotyka się z
porażką.
Ważny jest także adekwatny sposób reakcji na trudną sytuację. Rodzic ma znać swoje
granice i kategorycznie nie zgadzać się na złe zachowanie dziecka. Świat dziecka musi
być uporządkowany, czytelny dla niego, zawierający jasne, proste normy. Uporządkowany
to także oznacza wyznaczanie jasnych granic w przestrzeni dziecka – potrzebuje ono
swojego miejsca w domu, gdzie może zachować niezależność, mieć tajne skrytki i być
odpowiedzialnym za swoje rzeczy, utrzymanie porządku, organizację i estetykę.
Bezwarunkowe sposoby dawania uczucia dziecku zapewniają jego prawidłowy
rozwój. Natomiast warunkowe sposoby dawania uczuć rodzą lęk, napięcie i uzależniają od
innych np. „Kocham cię, bo jesteś grzeczny i masz dobre stopnie”.
Kolejnym punktem zapewniającym dobry rozwój dziecka jest wspólny front rodziców
w wychowaniu dziecka, wspólne zasady, granice i style wychowania. Pokazywanie dziecku,
że kryzys jest szansą na porozumienie i dokonanie zmian. Pamiętając jednocześnie, że miłość,
bliskość w rodzinie to autentyczne źródło rozwoju dziecka. Podstawą budowania autorytetu
rodziców jest umiejętność rozmawiania o uczuciach, szczególnie o uczuciach trudnych.
Ważna tutaj umiejętność komunikowania dziecku, że mamy pretensje, jesteśmy źli, na coś
się nie godzimy, i dziecko również ma prawo do wyrażania takich uczuć w stosunku do nas.
Takie uczucia nie przekreślają miłości, ale świadczą o tym, że nasze relacje są prawdziwe i
można się w nich czuć bezpiecznie. Dbałość o bliskich to okazywanie i złości i miłości.
Opracowała Agnieszka Działa
Na podstawie Andrzeja Wiśniewskiego
|